Dreamlore nedir?
Rüya tabiri kitaplarının çoğu tek bir cevap verir; üstelik bu cevabı şüphe uyandıracak kadar kendinden emin bir dille söyler. Dreamlore başka bir şey yapar: her rüya sembolü için, büyük tabir geleneklerinin gerçekte ne söylediğini — çoğu zaman birbirleriyle çelişerek — yan yana koyar ve hangi okumanın sizin hayatınıza uyduğuna sizin karar vermenizi ister.
Türkçe sayfalarımızda her sembol aynı sırayla, altı gelenekten okunur:
- İslami gelenek — İbn Sirin'e atfedilen tabirler ve onu izleyen tabirciler. Bu külliyat bugün hâlâ dünyanın en çok başvurulan rüya geleneğidir; biz de Türkçe okurun ilk merak ettiği bu okumayla başlarız.
- Anadolu halk inanışları — kuşaktan kuşağa aktarılan, "sakin yılan paradır", "uluyan köpek habercidir" diyen sözlü gelenek. Tabir kitaplarına girmeyen ama herkesin bir büyüğünden duyduğu okumalar.
- Mezopotamya ve Mısır — Babil ve Asur'un kehanet derlemeleri ile rüyaları hayırlı ve hayırsız diye iki sütuna ayıran Mısır papirüsleri. Elimizdeki en eski rüya kitapları.
- Antik dünya — hepsinden önce Artemidoros: MS 2. yüzyılda Roma dünyasını dolaşıp gördüğü rüyaları ve akıbetlerini derleyen, antikçağın bize bıraktığı en eksiksiz tabir kitabının yazarı.
- Çin — halk arasında Zhou Dükü'ne atfedilen Zhougong jiemeng, Çin'in evlerden eksik olmayan rüya kılavuzu.
- Modern psikoloji — Freud, Jung ve günümüz uyku araştırmacılarının, aynı bir avuç rüyanın neden dünyanın her kültüründe tekrar tekrar görüldüğüne dair söyledikleri.
Ortaya çıkan şey bir sözlükten çok, kırk yüzyıla yayılan bir sohbettir: bir Babil kâhini, gezgin bir Yunan tabirci, Basralı bir âlim, bir Anadolu ninesi ve Viyanalı bir doktor, sizin salı gecesi gördüğünüz yılan hakkında söz alır. Kimin haklı olduğuna kitap karar vermez — rüyayı gören sizsiniz.
Yukarıdaki on dört sembol, Türkçede en çok aranan rüyalardır. Külliyatın tamamı — uçmak, düşmek, kovalanmak, örümcek, su ve fazlası — şimdilik İngilizce sayfalarımızda: Tüm semboller (İngilizce).
Aradığınız sembol yukarıda yok mu?
Sayfa boyu tabiri henüz yazılmamış semboller için A'dan Z'ye Rüya Tabirleri Sözlüğü'ne bakın: aslandan zincire yüz kırkın üzerinde madde, her biri tek cümlede hangi geleneğin ne dediğini özetler — arama kutusuna yazmaya başlamanız yeter.
Aynı rüyalar neden geri gelir?
Rüya raporu toplayan araştırmacılar, anket yapılan her ülkede aynı kısa listeyle karşılaşır: kovalanmak, düşmek, dişlerin dökülmesi, uçmak ve kaybettiklerimizin geri dönmesi. Bunlara tipik rüyalar denir ve kültürden kültüre bu kadar az değişmeleri, uyku biliminin en tuhaf bulgularından biridir. Eskiler de bunu fark etmişti — rüya kitapları zaten ancak yabancılar aynı rüyaları görmeye devam ettiği için yazılabildi. Değişen tek şey, her çağın aynı rüyaya doldurduğu anlamdır. O katmanlı tarih, Dreamlore'daki "lore"un ta kendisidir.